Adaptief toetsen als basis voor adaptief onderwijs?

Wat is adaptief onderwijs?

Zoekend naar een definitie van adaptief onderwijs ontdekte ik dat hét adaptieve onderwijs niet bestaat. Wat wel altijd naar voren komt, is de aansluiting van het onderwijs op de behoefte van de leerling. Hoe dit gebeurt, is verschillend. Zo kan onderwijs afgestemd worden qua:

  • doelstellingen,
  • instructie,
  • verwerking,
  • leertijd,
  • normeringen en
  • pedagogische benaderingswijze.

Volgens Blok en Breetvelt (2002) mag je al spreken van adaptief onderwijs wanneer een leerkracht ten aanzien van één of meerdere aspecten rekening houdt met de verschillen tussen leerlingen. Scholen kunnen op deze manier eenvoudig beweren dat ze adaptief onderwijs verzorgen. De mate van adaptief onderwijs kan per school verschillen.

Ferreira (2015) maakt een onderscheid tussen ‘echt’ adaptief onderwijs en een ‘light versie’. In de ‘light versie’ worden de leerlingen onderverdeeld in niveaugroepen. Per groep wordt het onderwijs aangepast.

Bij ‘echt’ adaptief onderwijs wordt per leerling gekeken naar interesses, competenties en eerdere prestaties. Op deze manier kan naar mijn idee beter voldaan worden aan de drie basisvoorwaarden voor een goede leerhouding (Cöp, n.d), namelijk:

  • competentie: een zwakkere leerling zal zich meer competent voelen omdat hij niet in een niveaugroep wordt gestopt;
  • relatie: als een docent zijn leerling goed aanvoelt en de juiste lesstof hier op aansluit, voelt de leerling dat naar hem geluisterd wordt en dat anderen op hem gesteld zijn;
  • onafhankelijkheid: de stof kan op een manier aangeboden worden waardoor de leerling op zijn niveau zelfstandig aan de slag kan.

Adaptief onderwijs en adaptief toetsen?

Adaptieve leersystemen kunnen helpen om leerlingen op maat lesstof aan te bieden. Wat een adaptief leersysteem is, wordt in onderstaand filmpje duidelijk gemaakt.

Een adaptieve toets kan de basis zijn van een adaptief systeem. Onder adaptief toetsen wordt verstaan dat de moeilijkheidsgraad van de vragen zich aanpast aan de leerling op basis van de antwoorden die gegeven worden (Bonefaas, 2012). Hoe meer vragen goed, hoe hoger het niveau van de vragen en andersom. Aan het einde van de toets wordt duidelijk op welk niveau de leerling zit. Op basis hiervan kun je de ‘light versie’ van adaptief onderwijs aanbieden.

Wil je liever ‘echt’ adaptief onderwijs aanbieden? Dan heb je meer informatie nodig over de interesses en competenties van de leerling. Ik vraag me af of je dit kunt analyseren met behulp van een digitale toets. Naar mijn idee is hierbij de sensibiliteit en professionaliteit van de docent onmisbaar!

Bronnen:

Blok, H., & Breetvelt, I. (2002). Adaptief onderwijs: betekenis en effectiviteit. Amsterdam: SCO-Kohnstamm Instituut.

Bonefaas, M. (2012). Adaptief toetsen, waarom?. Onlineexamineren.nl

Cöp, J. (n.d), Adaptief onderwijs: de actieve en gemotiveerde leerhouding centraal. Wij-leren.nl

Ferreira, J. (2015), “Predeterminded adaptivity”: a contradiction in terms. The Knewton Blog


 

Geplaatst in beoordelen, onderwijs

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>