Ondubbelzinnige examenvragen?

Zoals uit onze blogs op deze website wel blijkt:

Het maken van een goed examen is een vak apart.

Hoe moeilijk het is om een goed examen te maken, heb ik als student vaak ervaren. Bij het beantwoorden van een open vraag in een tentamen heb ik me regelmatig moeten verplaatsen in de toetsconstructeur. Ik vroeg steeds af:

Wat wil de examenmaker dat ik op deze open vraag antwoord?

Dat ik mezelf deze vraag moest stellen, bewijst dat de open vragen in deze examens niet altijd even sterk waren. De vragen waren op meerdere manieren te interpreteren.

Het is voor een vragenmaker heel moeilijk ondubbelzinnige vragen te bedenken. De vraag moet zo helder zijn dat je hem maar op één manier kunt interpreteren. Je moet een vraag bedenken waar alle informatie in staat om de vraag goed te kunnen beantwoorden. Maar ook niet te veel informatie. Dit leidt de student af. Al met al veel kwaliteitsaspecten waar een toetsconstructeur bij iedere vraag rekening mee moet houden.

Bijvoorbeeld:

Welke kleur jurk had koningin Maxima aan op Koningsdag?

Op het eerste gezicht lijkt dit een heldere vraag. Je denkt meteen aan de laatste Koningsdag. Ga je verder nadenken, dan kom je erachter dat je informatie mist.

Namelijk het jaartal! Ieder jaar heeft zij natuurlijk een andere jurk.

Dit is een eenvoudig voorbeeld, maar dit soort ‘constructiefouten’ komen vaak voor.

Hoe kun je dit voorkomen?

6 Tips:

  1. Voordat je de examenvraag formuleert, schrijf eerst het antwoordmodel op. Schrijf volledig uit welk antwoord je van de student verwacht.
  2. Bedenk dan welke vraag en eventueel extra informatie de student nodig heeft om dit antwoord op te schrijven. Geef de student voldoende informatie waarmee je de gewenste kennis activeert. Kennis mag als bekend verondersteld worden, maar alleen als deze kennis onderdeel is van de lesstof.
  3. Stel een concrete vraag. Zorg dat een student de vraag maar op één manier kan lezen en dat een vraag niet voor meerdere interpretaties vatbaar is.
  4. Let op met het gebruik van vakjargon. Gebruik alleen vakjargon uit de lesstof. Ga er niet zomaar vanuit dat ander vakjargon buiten de lesstof bekend is bij de student.
  5. Geef antwoordrestricties. Hiermee voorkom je dat een student hele verhalen gaat opschrijven waarin je zelf het goede antwoord moet zoeken. Geef bijvoorbeeld aan hoeveel redenen ze moeten noemen of hoeveel woorden het antwoord mag beslaan.

De belangrijkste tip is de volgende:

Leg nieuwe examenvragen aan andere mensen voor.

Bij voorkeur mensen die niet de kennis hebben die jij bezit. Omdat jij bepaalde voorkennis bezit, kun je een vraag anders lezen als iemand die deze kennis niet bezit. Zij kunnen samen met jou vaststellen of de open vraag volledig en ondubbelzinnig geformuleerd is. Hoe goed jij ook bent in het maken van examenvragen, dit risico ligt altijd op de loer……

 

Geplaatst in kwaliteit, onderwijs, vraagsoorten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>